Madeltar's Gids voor Tilburg: 'Bebouwing'
De vraag van deze week is afkomstig van 'Josimar1967' (mogelijk een pseudoniem) en luidt:
Beste Madeltar, wat is toch dit rode gebouw? Er is altijd licht, maar gaat niemand in of uit (sic)'
(Voor de 'twitterfabete' lezers onder jullie heb ik, Madeltar, een link bijgevoegd naar een afbeelding van het pand in kwestie: http://bit.ly/cZXU0N)
Beste Josimar1967,
Deze vraag was eerlijk gezegd een eitje. Ik denk dat een simpele zoektocht op Google je binnen 'no time' naar het juiste antwoord had geleid, maar goed, misschien heb je geen internet.
Concertcafé 'De Tomaat' opende haar deuren in 1972, tijdens een periode van grote sociale onrust in je thuisplaats. Waar 'bruin café' een veelgebruikte term is om een café met een slechte verlichting en een ietwat zompige ambience te omschrijven was 'De Tomaat' een zogeheten 'rood café'. Vergeet niet: dit was de tijd van sociale verontwaardiging. Nog maar een paar jaar eerder was de universiteit bezet en nog altijd deden de Roden van zich spreken.
Diegenen met communistische sympathieën kwamen bijeen in 'De Tomaat', waar op elke maandag- en donderdagavond tevens 'rode liederen' ten gehore werden gebracht. De Nederlandse communistische zanger Peter Bintjes was er naar verluidt vaak te vinden, voordat hij in 1977 in Amsterdam werd neergestoken door een extreemrechtse valkenier, en ook Karel van het Reve was er lange tijd een graag geziene gast.
Toen het communisme in de jaren '80 haar bestaansrecht verloor raakte 'De Tomaat' in gevaarlijk vaarwater. Even overwoog de gemeenteraad om er maar een stripclub van te maken, maar met name burgemeester Brokx verzette zich hier met hand en tand tegen: “In Tilburg zal zo lang ik leef geen plaats zijn voor die vunzigheid.”
Redding werd geboden door de Universiteit van Tilburg (toen nog de KUB), die in 1989 aanbood het pand te kopen, op te knappen (een renovatie van het pand was dringend nodig, gezien het feit dat een roede uilen zich op de zolder had gevestigd) en er een aantal nieuwe collegezalen in te vestigen, dit met het oog op de verwachte toestroom van Oost-Europese uitwisselingsstudenten die naar aanleiding van de val van de Berlijnse muur zou ontstaan. Toen deze toestroom (door een combinatie van slechte PR en keiharde 'Reaganomics') uitbleef zat de KUB lange tijd zonder de financiën om het pand op te knappen, en verder verval trad op. 'De Tomaat' werd, hoe toepasselijk, een kraakpand.
Pas in 2005 kreeg de Universiteit van Tilburg, door een verschrijving op het door de overheid toegekende basisbudget (de illustere 'extra nul van Van der Hoeven') beschikking over 'een aardige som geld' (aldus Frank van der Duyn Schouten in het Brabants Dagblad van 29 september 2005). De restauratie van 'De Tomaat' kon eindelijk doorgang vinden en nu, anno 2010, is het pand volledig opgeknapt. Verwacht er weldra colleges te volgen, josimar1967!
Vragen? Vragen! Tweet ze naar @madeltar o.v.v. #madeltarsgids
